TÜRK ROTARY’SİNİN KISA TARİHİ

“The Rotarian” Dergisi 1920 yılında Türkiye hakkında, 1930 yılında Atatürk ve Devrimleri hakkında iki ayrıntılı yazı yayınlandı. Türkiye’de Uluslararası Rotary’ye ilgi ancak 1950 yılında duyuldu. Bununla beraber Uluslararası Rotary’nin gazeteci yazar Falih Rıfkı Atay, gazeteci yazar Ahmet Emin Yalman, tarih profesörü Ahmet Şükrü Esmer, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Profesör Doktor Münci Kapani’ye yaptığı kulüp kurma teklifi hayata geçirilemedi.


Bu sonuçsuz girişimden bir süre sonra Lübnan, Mısır, Kıbrıs, Sudan ve Kuveyt’i kapsayan Uluslararası Rotary 245. Bölgenin Guvernörü Augustin J. Catoni, American Export Lines Ankara Şubesi Müdürü olan ve ABD’de öğrenimi sırasında Rotary hakkında oldukça bilgi edinmiş olan Oğuzhan Koraltan’a Türkiye’de Rotary kulüpleri kurma önerisinde bulundu. 1953 yılında başlayan çalışmalar semeresini vererek ilk hazırlıklar yapıldı. Bu sıralarda Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın ABD’ne yaptığı resmi ziyaret esnasında Uluslararası Rotary Başkanı J. Serratosa Cibils kendisine Rotary hakkında bilgi verdi.


1954 yılında Oğuzhan Koraltan, Nail Avunduk ve Mukbil Özyörük’ten oluşan kurucu heyet tüm hazırlıkları tamamladı ve “Ankara Rotary Kulübü” kurularak ilk toplantısını 24 Mart 1954 günü Ankara Palas salonunda gerçekleştirdi. Ankara Rotary Kulübü Bakanlar Kurulunun 1 Şubat 1955 tarih ve 8970 sayılı kararı ile “Uluslararası Rotary ile iş birliği yapmak” izin ve yetkisini aldı ve 23 Mart 1955 tarihini taşıyan Charter (Berat) Belgesi ile Uluslararası Rotary’nin üyesi oldu. Uluslararası Rotary 1954-1955 Başkanı Herbert Taylor 7 Nisan 1955 günü yapılan özel bir törende Charter Belgesini Kulübün ilk Başkanı Rtn. Cevat Girgin’e verdi. Toplantıda Uluslararası Rotary 245. Bölge Guvernörü Augustin J. Catoni de hazır bulundu. Bu Bölge bünyesindeki Ankara Rotary Kulübü daha sonra İran, İsrail ve Yunanistan’ın bulunduğu Yönetim Müşavirliğine dahil edildi.


Ankara’dan İstanbul’a nakleden Oğuzhan Koraltan, burada Rıfat Bereket, İsmail Hakkı Kutbay, Kazım Taşkent, Eli Rosental, Hilmi Naili Barlo ile 8 Şubat 1956 tarihinde “İstanbul Rotary Kulübü”nü kurdu. İlk toplantısını İstanbul Hilton Otelinde yapan Kulüp 24 Temmuz 1957 tarihli Charter Belgesi ile Uluslararası Rotary üyeliğine kabul edildi. Berat 23 Aralık 1957 günü Uluslararası Rotary Başkan Yardımcısı Augustin J. Catoni tarafından Kulüp Başkanına verildi.


Türkiye’nin üçüncü kulübü olan “İzmir Rotary Kulübü” ilk toplantısını 9 Ocak 1962 günü yaptı ve 2 Mayıs 1963 tarihinde Charter Belgesini aldı. Türkiye’nin dördüncü kulübü, ilk toplantısını 12 Haziran 1963 günü Çelikpalas Otelinde yapan “Bursa Rotary Kulübü”dür.


Türkiye’de Rotary kulüpleri sayısı 1966 yılında 6’ya yükseldi. 1968 yılında “Türkiye Yönetim Müşavirliği”nin kurulması ile gelişme hızlandı. Kulüp sayısı 1968 yılında 8, 1970 yılında 11, 1972 yılında 14, 1974 yılında 16, 1976 yılında 22, 1978 yılında 30 oldu. On yıllık bu dönemde gelişme hızı yılda 2,4 kulüp olarak gerçekleşti.


1980 yılında Türkiye Uluslararası Rotary 243. Bölgesi kimliğini kazandı. Bundan sonra gelişme daha hızlı oldu. 1980 yılındaki 31 kulüp 1987 yılında 78 kulübe ulaştı.

1988 yılında Türkiye iki bölgeye ayrıldı. Batı 242. Bölge ve Doğu 243. Bölge oldu. 1988 yılındaki 82 kulüp 1993 yılında 136 kulübe çıktı. 1993 yılında 242. Bölge 2420. Bölge olarak ve 243. Bölge 2430 Bölge olarak kodlandırıldı.


1994 yılında Türkiye üç bölgeye ayrıldı. İstanbul ve Marmara çevresi 2420. Bölge, Orta ve Doğu Anadolu 2430. Bölge ve Ege 2440. Bölge kodunu aldı. 1994 yılındaki 150 kulüp 1998 Temmuz ayı itibariyle 200 kulübe ulaştı.


Dünyada 1968 yılından itibaren kurulmaya başlayan Rotaract kulüplerinin Türkiye’deki ilki Çankaya Rotary Kulübünün sponsorluğunda ve Rtn. Melih Çalıkkocaoğlu’nun çalışmalarıyla “Çankaya Rotaract Kulübü” adı ile 1982 yılında kuruldu


Bugün ülkemizde üç Bölgede 6.000 Rotaryenden oluşan 230 kulüp ve genç kadrosunu oluşturan Rotaract ve İnteract kulüpleri “kendinden önce hizmet” göreviyle toplum için çalışıyor.